قدرت دم‌زدن نداشتيم . بهرجهت مرحوم نظام الدوله به اجتهاد رسيد و اجازه گرفت و هدايت و ارشاد شد . اشعار عربى و منشآت رسائل را در عربستان بطورى مىنگاشتند كه فصحاى عرب از روى آن نسخه‌ها برمىداشتند ، مشار اليه عرب و عجم شد . اشعار و شرح حال او در عربستان در تذكرهء حلى ( العبقرية فى مدايح الجعفريه ) كه آقاى شيخ على نجفى نگاشته است نوشته شده است ، و افسوس داريم كه شرح حال او در اين كتاب گنجايش ندارد . اولاد مرحوم نظام الدوله چند نفر بودند ، يكى آقا شيخ بهاء الدين در جزو پيش اشاره شد از علماء محسوب مىشود ولى اشعار عربيهء ايشان سرمشق اساتيد فصحاى عراق عرب است كه دست هيچ كس به دامان بلاغت ايشان نمىرسد . ديگر قدوة الفضلاء و الادبا و افضل المتأخرين مرحوم مرتضى قليخان است كه قوهء ناطقه در توصيف ايشان عاجز است ، در جميع ايران ادبيت و عربيت ، فن تصنيف و احاطهء بر لغت و انشاء و انشاد رسائل و اشعار عربيه منحصر به وجود ايشان بود . اشعار شش طبقه شعراى عرب را از جاهلين تا معاصرين از حفظ داشتند مطالب و حكايات و قضايا و اشعار خوب اغانى و فتوحات مكى از قوهء حافظهء ايشان بيرون نبود ، نثر و نظمش را ادباى عرب در رسائل خود جمع مىكردند و از بر مىنمودند . كتابى در ادبيت تصنيف كرده و مسمى به اشعهء مرتضويه نموده است كه بهتر از آن كتاب در جهان نگاشته نشده است و در آن كتاب از هر قبيل مطالب نگاشته شده است كه هركس آن كتاب را دارا باشد مستغنى از خيلى كتابها مىشود و در باب اتمام طراز اللغهء سيد عليخان كه ناقص مانده بود ، نوشتجاتى از مرتضى قليخان ديده شد كه قريب به اعجاز و سحر بود ، افسوس كه باز آن كتاب ناقص ماند و عمر مرتضى قليخان وفا نكرد كه به تقويت دولت اين كار را به انجام رساند . خلاصه شرح حال نظام الدوله ميرزا على محمد خان و بعضى فرزندان او كه داراى فضايل بوده‌اند